Neft bugun ham

pasayishda davom etdi. Brent dushi barreliga 92 dollardan pastga tushdi, dushanba kungi qariyb 6% lik kamayishdan so‘ng; WTI esa taxminan 86 dollar atrofida savdolanmoqda. 30-oktabr kuni Brent taxminan 116 dollar edi, kechagina ertalab esa 97 dollar atrofida edi; demak, bozor olti oylik maksimumdan 20% dan ortiq yo‘qotdi. Buning sababi Oq uy ritorikasidagi o‘zgarish: oraliq saylovlar natijalari mojaroga ommaviy qo‘llab-quvvatlash yo‘qligini ko‘rsatganidan so‘ng, Donald Tramp to‘qqiz oydan beri davom etayotgan urushni bosqichma-bosqich tugatishga tayyor ekanini bildirdi.

"Eron bilan harbiy harakatlar aslida yakuniga yetdi", dedi Prezident Donald Tramp. Tramp AQSh "har tomondan qurollangan va tayyor" ekanini ta'kidlagan bo‘lsa-da, u qo‘shimcha zarbalar kerak bo‘lmasligini aytdi. Taqqoslash uchun, 4-noyabr kuni u Financial Times nashriga zarbalar rejasi yo‘qligini, biroq harbiylar harakat qilishga shay ekanini bildirgan, yakshanba kuni esa CNN uni Eron juda kuchli bitimni imzolasa, keng ko‘lamli zarbalar ehtimoli juda past ekanini aytganini keltirdi. Ohang ancha ravshanlashdi va bozor narxdan harbiy tavakkal (premiya) omilini chiqarib bormoqda.

Siyosiy hisob-kitob ham keskinlikning oshishiga qarshi ishlamoqda. Kongressdagi demokratlar 11-dekabr kuni hukumat faoliyatining to‘xtab qolishiga oid muddatdan prezidentga mojaroni tugatish bo‘yicha bosim o‘tkazish vositasi sifatida foydalanish-foydalanmaslikni muhokama qilmoqda. Isroildagi ichki beqarorlik ham noaniqlik qo‘shmoqda: Oktabr oxirida Bosh vazir Benjamin Netanyaxu parlamentdagi ko‘pchilikni yo‘qotdi.

Biroq hozircha real siljish yo‘q. Eron o‘z portlariga qo‘yilgan dengiz blokadasini bekor qilish va sanksiyalarni yumshatishni talab qilmoqda, Vashington esa Hormuz bo‘g‘ozidagi kemalarga hujumlar to‘xtatilishini hamda yadroviy dastur bo‘yicha yon berishlarni istamoqda. Davlat kotibi Marko Rubio yakshanba kuni Tehronning ayrim talablarini "g‘ayritabiiy va mutlaqo asossiz" deb atab, keskin burilish haqidagi umidlarni sovutdi. Infratuzilma xatarlarining o‘zi esa saqlanib qolmoqda: dushanba kuni Saudiya Arabistonida Madina yaqinidagi Sharq–G‘arb neft quvuriga hujum qilinib, tezda o‘chirib qo‘yilgan cheklangan yong‘inga sabab bo‘ldi. O‘tgan haftada Brent 2020-yil aprelidan beri (kontraktlarni aylantirish ta’sirisiz) eng keskin haftalik pasayishni qayd etdi, bunday sur’at odatda uzoq davom etmaydi.

Oldinda uchta asosiy hisobot turibdi: bugun AQSh Energy Information Administration’ning oylik sharhi, chorshanba kuni OPEC hisoboti va juma kuni International Energy Agency sharhi e’lon qilinadi. Ular taklif talabdan qay darajada tez o‘sib borayotganini ko‘rsatadi. Bularning barchasi hozircha neft real yetkazib berishlardagi o‘zgarishlardan ko‘ra, kelishuv bo‘yicha kutilmalar asosida savdolanayotganini anglatadi. Mening fikrimcha, yaqin sessiyalarda Brent eng katta ehtimol bilan 85–92 dollar diapazonida ushlanib turadi, bundan pastga yanada pasayish uchun esa muzokaralardagi siljishlar tasdiqlanishi kerak bo‘ladi. Agar Hormuz bo‘g‘ozida yangi hujum yoki muzokaralarning uzilishi yana keskinlikka olib kelsa, narx kechagina bo‘lgan 97 dollardan yuqoriga tez qaytishini istisno qilmagan bo‘lardim.

Neft bo‘yicha texnik manzara

Xaridorlar yaqin qarshilik darajasi bo‘lgan 87 dollarni zabt etishlari kerak. Bu 89 dollarlik maqsad darajasini ko‘zlash imkonini beradi, undan yuqoriga surish esa ancha qiyin bo‘ladi. Uzoqroq maqsad — 92 dollar atrofidagi hudud. Narx pasayganda esa ayiq tomonidagi treyderlar 84 dollar ustidan nazoratni qo‘lga kiritishga harakat qilishadi. Agar bunga erishishsa, shu diapazonning yorib o‘tilishi uzun (long) pozitsiyalarga jiddiy zarba berib, neftni 81 dollargacha tushirishi va 78 dollarga yetish istiqbolini ochib berishi mumkin.